جمعیت مسلمانان در اروپا در مناطق مختلف این قاره بسیار متفاوت است. بهطور كلی در كشورهای شرق اروپا، از جمله كشورهای عضو حوزه بالكان و كشورهای شرق اروپا، به خصوص روسیه، بلغارستان، آلبانی، بوسنی، مونتهنگرو، قبرس، یونان و جمهوری مقدونیه كه از كشورهای تازه استقلال یافته از یوگسلاوی سابق بهشمار میرود اقلیت مسلمان با ریشههای چندصدساله زندگی میكنند، در حالی كه در غرب اروپا، جمعیت مسلمانان را بیشتر مهاجرانی تشكیل میدهند كه از دهه 1960 میلادی به این سو به قاره سبز مهاجرت كردهاند. این جمعیت بیشتر در كشورهایی مانند فرانسه، بریتانیا، آلمان، اتریش، سوییس، بلژیك، هلند و سوئد ساكن هستند. در بسیاری از كشورهای اروپایی، مسلمانان بزرگترین اقلیت مذهبی را تشكیل میدهند.
كمیسیونر عالی پناهندگان سازمان ملل متحد در آخرین برآورد خود تخمین زده است كه 70 درصد ساكنان كشور آلبانی در شرق اروپا واقع در حوزه بالكان مسلمان هستند. 99 درصد جمعیت تازه استقلال یافته كوزوو را هم مسلمانان تشكیل میدهند.
بیشتر جمعیت كشورهای آذربایجان، قزاقستان و تركیه هم كه در هر دو قاره آسیا و اروپا واقع شدهاند مسلمان هستند. كوزوو و منطقه “سنجك” كه بین صربستان و مونتهنگرو واقع شده است هم دارای اقلیت مسلمان است. بلغارستان و جمهوری مقدونیه هم دارای شهروندان مسلمان هستند كه اقلیت را در این مناطق تشكیل میدهند. در برخی از شهرهای اروپایی، مانند بندر مارسی در فرانسه، و بندر روتردام در هلند 25 درصد جمعیت را مسلمانان شامل میشوند. 35 درصد ساكنان شهر مالمو، كه یكی از شهرهای مهم كشور سوئد به شمار میرود هم مسلمان هستند.
بیش از 10 درصد ساكنان شهرهای دیگر اروپا، مانند پاریس، بروكسل، لندن و كپنهاگ هم مسلمان هستند و 5/1 میلیون نفر از ساكنان شهر مسكو، یعنی حدود 10 درصد جمعیت این شهر را هم مسلمانان شامل میشوند. مهاجران مسلمان از ملیتهای مختلف و با توجه به نزدیكیهای كشور مبدا با كشورهای مقصد به اروپا مهاجرت كردهاند. برای مثال درصد بسیار زیادی از مسلمانان ساكن بریتانیا را مسلمانان شبه قاره هند شامل میشوند كه سالها مستعمره انگلیس بوده است.
فرانسه هم وضعیتی مشابه با بریتانیا دارد و اكثر مسلمانان ساكن فرانسه از كشورهای پیشتر مستعمره پاریس به این كشور مهاجرت كردهاند و از شمال آفریقا آمدهاند. مسلمانان بلژیك و هلند اما بیشتر از مراكش و تركیه به این دو كشور مهاجرت كردهاند. مهاجرانی كه از تركیه به آلمان سفر كردهاند هم دارای جمعیت زیادی در این كشور هستند. شمار زیادی از پاكستانیها و سومالیتبارها به سوئد رفتهاند و تعداد زیادی از عراقیها هم اكنون در سوئد اقامت دارند.
در حال حاضر تنها كشورهای آلبانی و كشور تازه استقلالیافته كوزوو، بوسنی، شهر استانبول تركیه كه در قاره اروپا واقع شده و همینطور جمهوریهای روسیه كه در شمال قفقاز و منطقه ولگا هستند، دارای اكثریت مسلمان هستند. براساس آمار موسسه مركز اسناد اسلام كه در آلمان واقع است در سال 2006 حدود 53 میلیون نفر از ساكنان اروپا را مسلمانان تشكیل میدهند و 16 میلیون نفر از ساكنان كشورهای عضو اتحادیه اروپا مسلمان هستند.
براساس تحقیقاتی كه پروفسور فیلیپ جنكینز استاد دانشگاه پن انجام داده است تا سال 2100 میلادی 25 درصد جمعیت اروپا را مسلمانان تشكیل خواهند داد.
جمعیت مسلمانان اروپا - بدون احتساب روسیه- از 30 سال پیش تاكنون سه برابر شده و كارشناسان پیشبینی میكنند تا سال 2020 میلادی دو برابر خواهد شد. در سال 2005 میلادی در 25 كشور 8/1میلیون نفر به شمار مهاجران افزوده شده است. این میزان حدود 85 درصد از افزایش جمعیت در كل اروپا را شامل میشود و این در حالی است كه نرخ زاد و ولد در میان مسلمانان اروپا سه برابر بیشتر از غیرمسلمانان است و انتظار میرود در سال 2050 میلادی از میان هر 5 نفر شهروند اروپایی، یك نفر مسلمان باشد.