نجات سرباز رایان و دمکراسی تو روز روشن

فیلم «نجات سرباز رایان» را می دیدم، استیون اسپیلبرگ سال 1998 آن را ساخته بود، همان موقع هم نامزد دریافت 11 جایزه اسکار شده بود، خلاصه داستانش این بود که 4 برادر با نام خانوادگی «رایان» از طرف ارتش آمریکا به جنگ جهانی دوم در منطقه «نورماندی» ارسال شده بودند و سه تن از این 4 برادر کشته شده بودند و فقط یکی از آنها زنده مانده بود، خلاصه اینکه ارتش آمریکا تصمیم می گیرد برای تسلی بخشیدن به مادرِ این آخرین رایان، او را به هر قیمتی که هست برگرداند پیش مادرش، این می شود که گروهی حدوداً 10 نفره به فرماندهی سرهنگی که بازیگرش «تام هنکس» است عملیات «نجات سرباز رایان» را بر عهده می گیرند.
در طول چند روز یکی یکی افراد این دسته کشته می شوند و آسیب می بینند، تا آنجا که دیگر همه سربازها بعد از چند روز کم می آورند و فشارها بر فرمانده زیاد می شود، تا اینکه نهایتاً در لحظه ای از فیلم (حوالی دقیقه 100) «تام هنکس» فریادش را بر سر این سربازان بلند می کند و آنها را به خاطر این کم آوردنشان مورد عتاب قرار می دهد و دیالوگی جاری می کند که روی این سربازها تأثیر می گذارد و آنها را به ادامه حرکت تشویق می کند. هر فیلمی یک صحنه اوج و یک شاه دیالوگ دارد که در آن کارگردان تمام عوامل خود را برای کامل در آمدن آن دیالوگ به کار می برد، شاه دیالوگ این فیلم هم همین صحنه ایست که تام هنکس می خواهد علت جنگیدن خود را برای سربازانش توضیح دهد، فکر می کنید توجیهی که او در این صحنه‌ برای تداوم جنگ توسط خود می آورد چیست؟ عین دیالوگ او را بخوانید: «رایان برای من هیچ چیز نیست جز یک اسم و او اصلاً برای من مهم نیست، اما اگر پیدا کردن او و فرستادنش به خانه به من اجازه برگشتن پیش همسرم را می دهد خب در این صورت این مأموریت برای من ارزش دارد...» آری! این جمله تمام هدف فرمانده آمریکایی بود از آن همه تلاش و رشادت برای تداوم جنگیدن و مبارزه کردن. حال بروید و ببینید هالیوود برای تجلیل از قهرمانان خود یعنی همین سربازانی که والاترین هدفشان از جنگ چنین اهدافی بود، چه فیلم پر مایه و پرخرج و تأثیرگذار و تحسین برانگیزی ساخته است.

چند روز قبل فیلم «دموکراسی تو روز روشن» را می دیدم، داستان فیلم راجع به یک فرمانده سپاه در دوران دفاع مقدس به نام «امیر ستوده» بود، که پس از جنگ در بنیاد شهید سِمَتی داشت. در یک حادثه بمب گذاری او به کما می رود و از اینجا به بعدِ فیلم، سفر روح او را نشان می دهد در عالم برزخ، که چگونه ستوده باید پاسخگوی گناهانش در دنیا باشد. خلاصه‌ی تصویری که بعد از فیلم در ذهنِ منِ مخاطب عام ایجاد می شود این است که «شهید خوب داریم، شهید بد داریم و الزاماً هر کسی که شهید می شود به بهشت نمی رود و...»، در واقع کارگردان و نویسنده این فیلم تمام رسالت خود را گذاشته بودند برای تقدس زدایی از مفهومی به نام «شهید».
آن «تقدس زاییِ» هالیوود را گذاشتم کنار این «تقدس زداییِ» سینمای خودمان، حال آنکه زمان ساخت فیلم اسپیلبرگ، 53 سال از جنگ جهانی دوم گذشته بود و زمان ساخت دموکراسی فقط 20 سال از جنگ تحمیلی، برایم جالب بود که هنرمندان آمریکایی هنوز هم که هنوز است پاسداشت کشتگان جنگ های متعدد خود را رسالتی بزرگ برای خود می شمارند و ما که زخم های جنگمان هنوز هم تازه اند دیگر سینمای دفاع مقدس را تمام شده می دانیم و لجن مال کردن قهرمانانمان بزرگترین رسالت هنری هنرمندانمان می باشد. نمی دانم آیا بیست سال زمان کافی است برای شرمساری از به زبان آوردن نام شهید همت، شهید باقری، شهید باکری، شهید کریمی، شهید زین الدین، شهید وزوایی، شهید بروجردی، شهید چمران، احمد متوسلیان...

گرچه زمانیکه او اسیر شد من حتی به دنیا هم نیامده بودم ولی دلم برای متوسلیان تنگ شده است، کاش در ایران هم یک اسپیلبرگ داشتیم که در هفته دفاع مقدس فیلم «نجات سرباز متوسلیان» را به تصویر می کشید تا شاید مادرش را از نگرانی در بیاورد...ا

ین نوشته صرفاً یک درد دل سینمایی بود که هر سال در هفته دفاع مقدس دردش بیشتر می شود، و گرنه هم راجع به فیلم «نجات سرباز رایان» و هم راجع به «دموکراسی تو روز روشن» بیشتر از اینها قلم خواهد زد.
 محمد صادق باطنی

نظرات

مها

عزیز پاشو خودتو جمع کن.دنیال توهین میگردی صد ها هزار فیلم هست که داره مستقیم به خدا .دین و پیامبر توهین میکنه! فیلم دموکراسی تو روز روشن خیلی جالب تونسته برزخ رو به طرز جالبی به تصویر بکشه! اگه یه کم تو دینت تحقیق کرده باشی میخونی که تا زمان ظهور حضرت مهدی (عج) 2باب از 72 باب علم کشف میشه!لپ تاپ و ماشین شاسی بلند و اینا هم نماد مدرن بودن و علمی بودنه چرا خدا که این علمو به بنده هاش داده خودش هزار برابر پیچیده ترشو نداشته باشه؟؟؟اینا غرب زدگی نیست آقای محترم....توصیه میکنم مستند ظهور رو ببینیدّ! موفق باشید!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

پاسخ مدیر وبلاگ

عليك سلام مها خانم!!!

از اينكه نظرت رو دادي منونم اولا اينكه از نفرات اولي بودم كه مستند ظهور رو ديدم دليلش اينكه موسسه موعود اولين موسسه اي بود كه اين مستند رو پخش كرد و من هم جزوء اعضاي اين موسسه هستم ، دوما مستند ظهور چه ارتباطي به موضوع بحث داشت معلومه يه چيزي پرونديها !!! بعدش ما دنبال توهين نمي گرديم دنبال دليل مي گرديم جهت اطلاع شما .

 از اول كسايي بودم كه در مورد اين فيلم در همان روز اول اكران مطلب نوشتم و به روزنامه ها و خبرگزاري دادم كه سر صداي زيادي به پا كرد ميتوني تو گوگل اين تيتر رو سرچ كني ( افشاي روايت پنهان و مغرضانه فيلم دمكراسي تو روز روشن ) .  پس نمي خوام در موردش الان چيزي بنويسم فقط بگم  تا جايي كه من تو دينم تحقيق كردم اون عالم برزخي كه اين فيلم اون رو نشون داده با هيچ يك از روايتهاي ما جور در نمي ياد و اين فيلم صد در صد شبيه فيلمهاي آمريكايي عالم برزخ رو نشون داده . نشون دادن لپ تاپ يا ماشين شاسي بلند نماد مدرن بودن نيست خوبه كمي بري در مورد مدرن بودن بخوني ! ضمنا غرب زدگي رو برا ما تعريف كن تا شايد ما بفهميم غرب زدگي چيه .

منتظر جوابت هستم موفق باشي . مصطفي

نظر دیگر

امین

سلام
من خیلی وقته به چنین چیزهایی فکر میکنم!
جالب تر اینکه یه مینی سریال هم هست که به عقیده ی خیلی ها بهترین صحنه ها ی جنگی تاریخ سینما رو داره ، اسمش بند آو برادرزه !
اون هم خیلی جای بحث داره ، توی اون فیلم خیلی چیزها هست که ما توی جبهه هامون داشتیم اما هیچی ازش نساختیم و خیلی چیزها هست که اونها توی جبهه هاشون نداشتن اما خیلی چیزها ازش ساختن!
شرمنده ام که این حرف رو میزنم:
لعنت به هرچی هنرمنده تو ایران منهای معدودی از هنرمندان!

پاسخ مدیر وبلاگ

سلام ممنونم که نظرت رو دادی .
فیلم بند آو برادرزه رو دیدم و همانطور که شما گفتید خیلی حرف برا گفتن داره البته همه فیلمهای هالیوودی از این جنس هستند . 
کاملا با نظرتان در مورد سینمای ایران و هنرمندان ایرانی موافقم . من شخصا از بسیاری فیلمسازان و صاحبان عرصه سینمای ایران دلی پری دارم و سالهاست در حال نقد کردن فیلمها سخیف ، سینما استحاله شده ایران در نوشته هام هستم . حتی بارها با بعضی از کارگردان مستقیما به بحث گفتگو پرداخته ام اما ...  جز تاسف چیزی دیگر نمی توانم بگویم .
موفق باشید